«Οικογενειοκεντρική Θεραπεία»
Η θεραπεία είναι μια συνεργασία. Η οικογένεια είναι μέρος της.
Ως Σύλλογος Γονέων, Φροντιστών και Φίλων Αυτισμού, γνωρίζουμε ότι η αναζήτηση θεραπευτικής υποστήριξης μπορεί να είναι μια δύσκολη και συχνά αγχωτική διαδρομή για μια οικογένεια.
Πιστεύουμε ότι κάθε παιδί και κάθε οικογένεια αξίζουν μια προσέγγιση που ξεκινά από τις πραγματικές τους ανάγκες, σέβεται τη μοναδικότητά τους και έχει ως τελικό στόχο όχι απλώς την απόκτηση δεξιοτήτων, αλλά μια πιο ουσιαστική και συμμετοχική καθημερινή ζωή.
Οι γονείς συμμετέχουν στη ζωή του παιδιού, γιατί όχι και στη θεραπεία του;
Δεν είναι «θεατές» της θεραπείας ούτε απλώς άνθρωποι που μεταφέρουν το παιδί από και προς το θεραπευτικό πλαίσιο.
Είναι οι άνθρωποι που γνωρίζουν το παιδί στην καθημερινότητά του: στο σπίτι, στο σχολείο, στις σχέσεις του, στο παιχνίδι, στις δραστηριότητες και στις στιγμές που δυσκολεύεται αλλά και σε εκείνες που τα καταφέρνει.
Θεωρούμε σημαντικό γονείς και φροντιστές να συμμετέχουν ουσιαστικά στη θεραπευτική διαδικασία. Να ακούγονται, να ενημερώνονται, να συνδιαμορφώνουν τους στόχους και να έχουν τη δυνατότητα να κατανοούν τι πραγματικά μπορεί να βοηθήσει το παιδί τους στην καθημερινή ζωή.
Η συμμετοχή των γονέων δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν οι ίδιοι θεραπευτές. Σημαίνει ότι η γνώση και η εμπειρία τους αναγνωρίζονται ως πολύτιμο μέρος της διαδικασίας.
Τι συμβαίνει έξω από τη θεραπεία;
Μια δεξιότητα που εμφανίζεται μόνο μέσα σε έναν θεραπευτικό χώρο δεν είναι απαραίτητα μια δεξιότητα που έχει αποκτήσει λειτουργική αξία στη ζωή του παιδιού. Για εμάς, σημαντικό είναι αυτό που συμβαίνει έξω από τη θεραπεία. Τι αλλάζει από συνεδρία σε συνεδρία;
Μπορεί το παιδί να επικοινωνεί αυτό που θέλει;
Μπορεί να συμμετέχει στο παιχνίδι;
Μπορεί να βρίσκεται στη σχολική τάξη με τρόπο που να του επιτρέπει να δραστηριοποιείται ισότιμα, να συμμετέχει, να μαθαίνει;
Μπορεί να εκφράζει τις ανάγκες και τις επιλογές του;
Μπορεί να συμμετέχει στις οικογενειακές και κοινωνικές δραστηριότητες;
Αυτά είναι ερωτήματα που αξίζει να βρίσκονται στο επίκεντρο κάθε θεραπευτικής προσπάθειας.
Η προσέγγιση του ICF (Π.Ο.Υ. 2001)
Η Διεθνής Ταξινόμηση της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας (ICF) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας μας προσφέρει ένα σημαντικό πλαίσιο για να βλέπουμε το παιδί ολόκληρο και όχι μόνο τη διάγνωση ή τη δυσκολία του.
Το ICF εξετάζει τη λειτουργικότητα μέσα στο πραγματικό πλαίσιο της ζωής ενός ανθρώπου. Περιλαμβάνει τις οργανικές και ψυχολογικές λειτουργίες, τις δραστηριότητες, τη συμμετοχή και τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορούν να λειτουργούν είτε ως διευκολυντές είτε ως εμπόδια.
Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται η θεραπεία να προσανατολίζεται στην αλλαγή του παιδιού μόνο. Μερικές φορές χρειάζεται να αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο το περιβάλλον επικοινωνεί μαζί του, οργανώνει τις απαιτήσεις του, του προσφέρει υποστήριξη ή δημιουργεί ευκαιρίες για συμμετοχή.
Από μια σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση
Θεωρούμε σημαντικό η θεραπεία:
Να ξεκινά από τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις προτεραιότητες του παιδιού και της οικογένειας.
Να θέτει στόχους που έχουν νόημα για την πραγματική ζωή.
Να λαμβάνει υπόψη το περιβάλλον στο οποίο ζει και συμμετέχει το παιδί.
Να ενθαρρύνει την ενεργή συμμετοχή των γονέων και των φροντιστών.
Να αξιοποιεί τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντα του παιδιού.
Να σέβεται την επικοινωνία, την αυτονομία και τις επιλογές του.
Να αξιολογεί όχι μόνο τι μπορεί να κάνει το παιδί σε μια δομημένη συνθήκη, αλλά και πώς λειτουργεί στην καθημερινότητά του.
Να επανεξετάζει τους στόχους όταν αυτοί δεν ανταποκρίνονται πλέον στις πραγματικές ανάγκες του παιδιού.
Μαζί για μια ζωή με περισσότερη συμμετοχή
Η θεραπεία δεν είναι αυτοσκοπός. Ο σκοπός είναι να δημιουργούνται περισσότερες ευκαιρίες για:
Και σε αυτή τη διαδρομή, η οικογένεια δεν βρίσκεται έξω από τη θεραπεία.
Είναι ένας από τους σημαντικότερους συνοδοιπόρους του παιδιού.
Η οικογένεια συμμετέχει στη ζωή του παιδιού — γιατί όχι και στη θεραπεία του;